Frigya'dan Lidya'ya, Roma'dan Selçuklu'ya, Osmanlı'dan günümüze uzanan binlerce yıllık bir miras. Sagalassos'un mermer sütunlarından Salda'nın turkuaz kıyılarına, Hacılar höyüğünün neolitik figürinlerinden Teke Yöresi zeybeklerine Burdur'un kültürel zenginliklerini keşfedin.
M.Ö. 7000 — HacılarAntik PisidyaUNESCO Aday ListesiTek bir şehirde çok katmanlı miras
Burdur'un Kısa Tarihçesi
Burdur, Türkiye'nin Akdeniz Bölgesi ile Göller Yöresi'nin kesişiminde, kültürlerin çarpıştığı ve harmanlandığı bir coğrafyadır. Tarihi M.Ö. 7000 yıllarına, yani Anadolu'nun en eski yerleşim katmanlarına kadar uzanır. Bugün il merkezine yalnızca 26 km mesafede bulunan Hacılar Höyüğü, İngiliz arkeolog James Mellaart'ın 1957–1960 kazılarıyla bilim dünyasına tanıttığı, neolitik dönemin en eski tarım toplumlarından birinin yaşadığı yerleşimdir. Burada bulunan Ana Tanrıça figürinleri, kil kapları ve duvar resimleri Anadolu sanatının ilk örnekleri arasında sayılır.
Frigya Krallığı döneminde (M.Ö. 8.–6. yüzyıl) bölge stratejik ticaret yollarının kavşağı haline gelmiş, ardından M.Ö. 547'de Lidya Kralı Krezüs ile Persler arasındaki güç mücadelesine sahne olmuştur. Pers istilasının ardından M.Ö. 4. yüzyılda Büyük İskender bölgeyi alır ve Pisidya bu dönemde kültürel olarak Helenleşir. Roma İmparatorluğu döneminde Sagalassos başta olmak üzere bölge şehirleri altın çağlarını yaşar; muhteşem stadyumlar, kütüphaneler, hamamlar ve tiyatrolar inşa edilir.
Bizans hakimiyetinin ardından 1071 Malazgirt Zaferi ile Anadolu Selçuklu kapılarını açar; 1080'lerde Burdur ve çevresi Türkmen beylikleri arasında paylaşılır. Hamidoğulları Beyliği'nin merkezlerinden biri olan şehir, 1391'de Yıldırım Bayezid döneminde Osmanlı topraklarına katılır. Osmanlı döneminde "Buldur" olarak anılan kasaba; halıcılığı, dericiliği ve un değirmenleriyle Anadolu'nun önemli üretim merkezlerinden biri olmuştur.
Cumhuriyet'in ilanından sonra il statüsü kazanan Burdur, bugün 11 ilçesi, 14 doğal ve sit alanı, 6 büyük gölü ve binlerce yıllık arkeolojik mirasıyla Türkiye'nin "açık hava müzesi" olarak anılır. Şehrin geçmişini daha yakından incelemek için turistik yerler rehberini ziyaret edebilirsiniz.
Burdur'un başlıca tarihsel dönemleri
Dönem
Tarih
Önemli Olaylar
Neolitik
M.Ö. 7000–5000
Hacılar ve Kuruçay yerleşimleri
Frigya–Lidya
M.Ö. 1200–546
Pisidya kabilelerinin yerleşmesi
Roma–Bizans
M.Ö. 25 – M.S. 1071
Sagalassos altın çağı, Kibyra şehir birliği
Selçuklu
1071–1300
Türkmen beylikleri, Hamidoğulları
Osmanlı
1391–1923
Halıcılık, dericilik, un değirmenleri
Cumhuriyet
1923–günümüz
İl statüsü, modern üniversite ve müzecilik
Antik Kentler: Sagalassos ve Kibyra
Sagalassos — Pisidya'nın İncisi
Burdur'un Ağlasun ilçesinde, Toros Dağları'nın güney yamacında 1.500–1.700 metre yükseklikte yer alan Sagalassos, M.Ö. 5. yüzyıldan M.S. 7. yüzyıla kadar yaşamış görkemli bir Pisidya–Roma şehridir. UNESCO Dünya Mirası Aday Listesi'ndedir.
Antoninler Çeşmesi: 28 metre cepheli anıtsal Roma çeşmesi (restore edilmiş)
Yukarı Agora: imparator heykellerinin sergilendiği şehir merkezi
Roma Tiyatrosu: 9.000 kişilik kapasitesiyle bölgenin en büyüğü
Hamamlar: hipokaust sistemli sıcak ve soğuk havuzlar
Gölhisar ilçesindeki Kibyra, Bubon, Balbura ve Oinoanda ile birlikte "Tetrapolis Kibyratis" olarak bilinen dört şehir birliğinin başkentidir. Gladyatör oyunlarının ve demir işçiliğinin ünlü olduğu kentte arkeolojik kazılar 2006'dan beri sürmektedir.
Medusa Mozaiği: Odeion'un orta sahnesinde renkli mermerlerden yapılmış benzersiz eser
Stadyum: 196 m uzunluğunda, 10.000 seyirci kapasiteli
Tiyatro ve Odeion: yan yana inşa edilmiş ikiz yapılar
1969'da kurulan ve 2007'de bugünkü modern binasına taşınan Burdur Müzesi, Türkiye'nin en zengin Anadolu arkeolojisi koleksiyonlarından birine ev sahipliği yapar. Üç ana bölümde sergilenen eserler; Hacılar–Kuruçay neolitik buluntuları, Sagalassos heykel galerisi ve etnografik koleksiyondan oluşur.
Arkeoloji Salonu
M.Ö. 7000'lere uzanan kil kaplar, Hacılar Ana Tanrıça figürinleri, Roma sikkeleri ve cam eserler.
Sagalassos Galerisi
Marcus Aurelius, Hadrian heykelleri, mermer kabartmalar ve Antoninler Çeşmesi'nin restore edilmiş parçaları.
Etnografya Bölümü
Burdur halıları, kilim örnekleri, geleneksel kıyafetler, Osmanlı dönemi el yazmaları ve gümüş takılar.
Adres: Yeni Mahalle, Atatürk Bulvarı, Merkez/Burdur • Açılış: Salı–Pazar 08:30–17:30 • Pazartesi: Kapalı
Geleneksel El Sanatları
Burdur, Anadolu'nun en köklü dokuma geleneklerinden birine sahiptir. Yüzyıllardır anneden kıza aktarılan motifler, doğal kök boyaları ve zarif desenleriyle Burdur halıları dünya müzelerinde sergilenir.
Burdur Halısı
Çift düğümlü Türk düğümü tekniğiyle dokunan, koyu kırmızı zemin üzerine küçük geometrik motiflerin işlendiği halılar. Yün ipliklerin kök boyalarla (cevher kökü, gül kabuğu) renklendirilmesiyle elde edilir.
Üretim merkezleri: Yeşilova, Tefenni, Çavdır
Bezir Yağı ve Pestil
Burdur'un tarımsal mirası içinde bezir yağı, pekmez, ceviz pestili ve dut kurusu öne çıkar. Çavdır ilçesinin bezir yağı coğrafi işaret tescili almıştır.
Pazar günleri Burdur ilçe pazarlarında bulunur
Dericilik ve Saraçlık
Osmanlı döneminden bu yana Burdur'un köklü zanaatlarından biri olan dericilik, hâlâ küçük atölyelerde geleneksel yöntemlerle sürdürülmektedir.
Bakırcılık ve Kuyumculuk
Eski Burdur Çarşısı'nda hâlâ faaliyet gösteren atölyelerde, el dövmesi bakır kaplar ve geleneksel gümüş takılar üretilir.
Burdur, Teke Yöresi'nin kalbidir. Yöre, Türk halk müziğine "Teke Türküleri", "gurbet havaları" ve özellikle ağır zeybek ile ölümsüz katkılar sunmuştur. Sipsi, kabak kemane ve bağlama yörenin temel sazlarıdır.
Bilinmesi Gereken Zeybek ve Türküler
Burdur Ağır Zeybeği — 9/4'lük usulde ağırbaşlı erkek dansı
Tek Ayak Zeybeği — sipsi eşliğinde özgün ritim
Burdur'un Hamamları — yöresel türkülerin klasiği
Çiçek Dağı — Teke yöresi gurbet havası
Acıpayam Zeybeği — komşu yöreyle ortak miras
Çağıroğlu — efe geleneğini anlatan epik türkü
İnsuyu Mağarası ve Salda Gölü
İnsuyu Mağarası
Türkiye'nin turizme açılan ilk mağarası (1965). 597 metre uzunluğundaki mağarada 9 yer altı gölü, görkemli sarkıt-dikitler ve oksijen oranı yüksek mikroklima yer alır. Astım hastaları için doğal hava terapisi sunar. Mağaranın içinde sıcaklık yıl boyunca sabit 13–14 °C'dir.
Konum: Bucak yolu üzeri, Burdur merkeze 13 km
Salda Gölü
"Türkiye'nin Maldivleri" olarak anılan Salda; beyaz hidromanyezit kıyıları ve turkuaz suyuyla NASA'nın Mars'ın Jezero Krateri araştırmalarında referans aldığı dünyanın nadir göllerinden biridir. 184 metre derinliğiyle Türkiye'nin en derin göllerinden, Yeşilova ilçesindedir.
Konum: Yeşilova, Burdur • Koruma altında
Kültürel Etkinlikler
Burdur, yıl boyunca düzenli olarak gerçekleştirilen kültürel etkinliklere ev sahipliği yapar:
MartSagalassos Akademik Sempozyumu — uluslararası katılımlı kazı raporları toplantısı.
MayısBurdur Halı Festivali — geleneksel dokuma sanatına adanmış kültürel etkinlik.
Haz–TemSalda Gölü Doğa ve Kültür Şenliği — yamaç paraşütü, konserler ve fotoğraf maratonu.
AğustosTefenni Lavanta Hasadı — Anadolu'nun ikinci büyük lavanta üretim merkezinde hasat şenlikleri.
EylülYeşilova Hacılar Höyüğü Sempozyumu — Anadolu neolitik dönemine adanmış akademik etkinlik.
EkimBurdur Belgesel Film Festivali — yerel ve uluslararası belgesellerin gösterildiği festival.
Şehrin geçmişinden bugüne uzanan hikayeler, eski fotoğraflar, efsaneler ve kültürel miras. Aşağıdaki filtrelerle dönemlere ve kategorilere göre arşivi keşfedin.
