Frigya'dan Lidya'ya, Roma'dan Selçuklu'ya, Osmanlı'dan günümüze uzanan binlerce yıllık bir miras. Sagalassos'un mermer sütunlarından Salda'nın turkuaz kıyılarına, Hacılar höyüğünün neolitik figürinlerinden Teke Yöresi zeybeklerine Burdur'un kültürel zenginliklerini keşfedin.
M.Ö. 7000 — HacılarAntik PisidyaUNESCO Aday ListesiTek bir şehirde çok katmanlı miras
Burdur şehir merkezi ve Burdur GölüFotoğraf: Nihat1988 · CC BY 3.0 · Wikimedia Commons
Burdur'un Kısa Tarihçesi
Burdur, Türkiye'nin Akdeniz Bölgesi ile Göller Yöresi'nin kesişiminde, kültürlerin çarpıştığı ve harmanlandığı bir coğrafyadır. Tarihi M.Ö. 7. binyıla, yani Anadolu'nun en eski yerleşim katmanlarına kadar uzanır. Bugün il merkezine yaklaşık 25 km mesafede bulunan Hacılar Höyüğü, İngiliz arkeolog James Mellaart'ın 1957–1960 kazılarıyla bilim dünyasına tanıttığı, neolitik dönemin en eski tarım toplumlarından birinin yaşadığı yerleşimdir. Burada bulunan Ana Tanrıça figürinleri, boyalı kil kapları ve duvar resimleri Anadolu sanatının ilk örnekleri arasında sayılır. Burdur Gölü'nün güneyindeki Kuruçay Höyüğü'nde ise İstanbul Üniversitesi'nden Prof. Refik Duru'nun 1978–1988 kazıları, surla çevrili Erken Kalkolitik bir köyü (günümüzden yaklaşık 7.200 yıl önce) ortaya çıkardı.
Hacılar tanrıça heykelciği, Anadolu Medeniyetleri Müzesi. Foto: Dosseman, CC BY-SA 4.0
Frigya Krallığı döneminde (M.Ö. 8.–6. yüzyıl) bölge stratejik ticaret yollarının kavşağı haline gelmiş, ardından M.Ö. 547'de Lidya Kralı Krezüs ile Persler arasındaki güç mücadelesine sahne olmuştur. Pers istilasının ardından M.Ö. 4. yüzyılda Büyük İskender bölgeyi alır ve Pisidya bu dönemde kültürel olarak Helenleşir. Roma İmparatorluğu döneminde Sagalassos başta olmak üzere bölge şehirleri altın çağlarını yaşar; muhteşem stadyumlar, kütüphaneler, hamamlar ve tiyatrolar inşa edilir.
Bizans hakimiyetinin ardından 1071 Malazgirt Zaferi ile Anadolu Selçuklu kapılarını açar; 1080'lerde Burdur ve çevresi Türkmen beylikleri arasında paylaşılır. Hamidoğulları Beyliği'nin merkezlerinden biri olan şehir, 1391'de Yıldırım Bayezid döneminde Osmanlı topraklarına katılır. Osmanlı döneminde "Buldur" olarak anılan kasaba; halıcılığı, dericiliği ve un değirmenleriyle Anadolu'nun önemli üretim merkezlerinden biri olmuştur.
Cumhuriyet'in ilanından sonra il statüsü kazanan Burdur, bugün 11 ilçesi; Burdur, Salda, Yarışlı, Karataş ve Gölhisar gölleri ve binlerce yıllık arkeolojik mirasıyla bir "açık hava müzesi" olarak anılır. Şehrin geçmişini daha yakından incelemek için turistik yerler rehberini ziyaret edebilirsiniz.
Burdur'un başlıca tarihsel dönemleri
Dönem
Tarih
Önemli Olaylar
Neolitik
M.Ö. 7000–5000
Hacılar (Mellaart, 1957–60) ve Kuruçay (Duru, 1978–88) yerleşimleri
Frigya–Lidya
M.Ö. 1200–546
Pisidya kabilelerinin yerleşmesi
Roma–Bizans
M.Ö. 25 – M.S. 1071
Sagalassos altın çağı, Kibyra şehir birliği; MS 23 ve 417 depremleri
Selçuklu
1071–1300
Türkmen beylikleri; Hamidoğlu Dündar Bey Ulu Camii'yi yaptırır (1300)
Osmanlı
1391–1923
Halıcılık, dericilik, un değirmenleri
Cumhuriyet
1923–günümüz
İl statüsü, modern üniversite ve müzecilik
Antik Kentler: Sagalassos ve Kibyra
Antoninler Çeşmesi (MS 2. yy), 2010'da yeniden ayağa kaldırıldıFotoğraf: Dosseman · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
Sagalassos — Pisidya'nın İncisi
Burdur'un Ağlasun ilçesinin 7 km kuzeydoğusunda, Ağlasun Dağı'nın güney eteklerinde 1.450–1.700 metre yükseklikte yer alan Sagalassos, M.Ö. 5. yüzyıldan M.S. 7. yüzyıla kadar yaşamış görkemli bir Pisidya–Roma şehridir. Kalıntıları 1706'da Fransız gezgin Paul Lucas tarafından keşfedildi; sistemli kazılar 1990'dan beri KU Leuven (Belçika) yürütücülüğünde sürüyor. 2009'dan beri UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi'ndedir.
Antoninler Çeşmesi: 28 metre cepheli anıtsal Roma çeşmesi (restore edilmiş)
Yukarı Agora: imparator heykellerinin sergilendiği şehir merkezi
Roma Tiyatrosu: 9.000 kişilik, dünyanın en yüksek rakımlı antik tiyatrolarından
Hamamlar: hipokaust sistemli sıcak ve soğuk havuzlar
Kibyra Odeionu — Medusa mozaiği bu yapının orkestrasındadırFotoğraf: Dosseman · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
Kibyra — Dört Şehrin Başkenti
Gölhisar ilçesindeki Kibyra, Bubon, Balbura ve Oinoanda ile birlikte "Tetrapolis Kibyratis" olarak bilinen dört şehir birliğinin başkentidir. Yaklaşık 405 hektara yayılan kent MS 23 depreminde yıkılmış, İmparator Tiberius'un yardımıyla yeniden kurulunca "Caesarea Cibyra" adını almıştır. Gladyatör oyunları ve demir işçiliğiyle ünlü kentte kazılar 2006'dan beri sürmektedir; 2016'dan beri UNESCO Geçici Listesi'ndedir.
Medusa Mozaiği: Odeion'un orta sahnesinde renkli mermerlerden yapılmış benzersiz eser
Stadyum: 196 m uzunluğunda, 10.000 seyirci kapasiteli
Tiyatro ve Odeion: yan yana inşa edilmiş ikiz yapılar
Çekirdeği 1956'da tarihi Bülbül Medresesi'nde toplanmaya başlayan eserlerden oluşan Burdur Müzesi, 12 Haziran 1969'da ziyarete açıldı; 2001'de temeli atılan ek sergi binası 2006'da hizmete girdi. 2023 itibarıyla 69.000'den fazla eser barındıran müze, 2008'de Avrupa Yılın Müzesi yarışmasında "Gezilip Görülmeye Değer Müze" ödülü aldı ve 1986'dan beri her yıl "Eski Eser–Müze–İnsan" konulu uluslararası bir karikatür yarışması düzenliyor. Sergi; Hacılar–Kuruçay tarih öncesi buluntuları, Sagalassos heykel galerisi ve etnografik koleksiyondan oluşur.
Şehir merkezindeki Ulu Camii, Hamidoğlu Dündar Bey tarafından 1300 yılında yaptırıldı; 1749'da Çelik Mehmet Paşa eliyle onarıldı ve depremlerde ağır hasar görünce 1919'da ahşap karkas olarak yeniden inşa edildi. Cami, Burdur'un Türk-İslam dönemine ait en eski anıtıdır.
Osmanlı döneminde "Buldur" olarak anılan şehir; medreseleri, çarşısı ve taş konaklarıyla bir kaza merkezi olarak gelişti. Burdur Müzesi'nin ilk koleksiyonuna ev sahipliği yapan Bülbül Medresesi, 17. yüzyıldan kalma Taş Oda ile 19. yüzyıl sivil mimarisinin örnekleri olan Baki Bey Konağı ve Mısırlılar Evi (Kocaoda) bu dönemin günümüze ulaşan başlıca yapılarıdır.
Kaynak: Vikipedi "Burdur Ulu Camii", Burdur İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü. Konak ve medreselerin restorasyon/ziyaret durumu için müdürlüğün güncel duyurularına bakınız.
Geleneksel El Sanatları
Burdur, Anadolu'nun en köklü dokuma geleneklerinden birine sahiptir. Yüzyıllardır anneden kıza aktarılan motifler, doğal kök boyaları ve zarif desenleriyle Burdur halıları dünya müzelerinde sergilenir.
Burdur Halısı
Çift düğümlü Türk düğümü tekniğiyle dokunan, koyu kırmızı zemin üzerine küçük geometrik motiflerin işlendiği halılar. Yün ipliklerin kök boyalarla (cevher kökü, gül kabuğu) renklendirilmesiyle elde edilir.
Üretim merkezleri: Yeşilova, Tefenni, Çavdır
Bezir Yağı ve Pestil
Burdur'un tarımsal mirası içinde bezir yağı, pekmez, ceviz pestili ve dut kurusu öne çıkar. Çavdır ilçesinin bezir yağı coğrafi işaret tescili almıştır.
Pazar günleri Burdur ilçe pazarlarında bulunur
Dericilik ve Saraçlık
Osmanlı döneminden bu yana Burdur'un köklü zanaatlarından biri olan dericilik, hâlâ küçük atölyelerde geleneksel yöntemlerle sürdürülmektedir.
Bakırcılık ve Kuyumculuk
Eski Burdur Çarşısı'nda hâlâ faaliyet gösteren atölyelerde, el dövmesi bakır kaplar ve geleneksel gümüş takılar üretilir.
Burdur, Teke Yöresi'nin kalbidir. Yöre, Türk halk müziğine "Teke Türküleri", "gurbet havaları" ve özellikle ağır zeybek ile ölümsüz katkılar sunmuştur. Sipsi, kabak kemane ve bağlama yörenin temel sazlarıdır.
Bilinmesi Gereken Zeybek ve Türküler
Burdur Ağır Zeybeği — 9/4'lük usulde ağırbaşlı erkek dansı
Türkiye'nin turizme açılan ilk mağarası (1965). 597 metre uzunluğunda, en geniş yeri 80 metreye ulaşan mağarada yer altı gölleri, görkemli sarkıt-dikitler ve yıl boyu serin kalan bir mikroklima bulunur.
"Türkiye'nin Maldivleri" olarak anılan Salda; beyaz hidromanyezit kıyıları ve turkuaz suyuyla NASA'nın Mars'ın Jezero Krateri araştırmalarında referans aldığı dünyanın nadir göllerinden biridir. 1.140 m rakımdaki göl yaklaşık 44 km² alana yayılır; 184 metreye varan derinliğiyle Türkiye'nin en derin göllerindendir. 1989'da 1. derece doğal sit, 2019'da Özel Çevre Koruma Bölgesi ilan edildi.
Konum: Yeşilova, Burdur • Özel Çevre Koruma Bölgesi
Şehre adını veren tektonik göl, ortalama 153 km² alan ve 80 metreye varan derinliğe sahiptir; 35 yıl önce 228 km² olan alanı baraj ve sulama nedeniyle sürekli küçülmektedir. Nesli tehlikedeki dikkuyruk ördeğinin önemli bir kışlama alanı olan göl, Ramsar Sözleşmesi kapsamındaki uluslararası öneme sahip sulak alanlardandır.
Konum: Merkez–Yeşilova arası • Güncel seviye: göl takibi
Kültürel Etkinlikler
Burdur'un etkinlik takvimi ilkbaharda şehir merkezinde, yazın ise ilçe ve köy şenlikleriyle yaylalarda yoğunlaşır. 2026 takviminde duyurulan başlıca etkinlikler:
3–5 NisanBurdur Yaşayan Miras Şöleni — yöresel değerler ve el sanatlarının tanıtıldığı şölen.
13–17 NisanBurdur Tiyatro Festivali — farklı toplulukların sahne aldığı festival.
18 Nisanİnsuyu Yörük Göçü ve Şenliği — Yörük göçünün canlandırıldığı, sipsi ve zeybek gösterili şenlik.
3 MayısKremna Sky Run — Bucak'taki Kremna antik kenti çevresinde dağ koşusu.
21–27 MayısTürk Mutfağı Haftası — Burdur şiş, ceviz ezmesi ve yöresel lezzetlerin tanıtımı.
20–21 HaziranKemer Akpınar Kültür Sanat ve Yörük Şenliği — her yıl aynı tarihte düzenlenen yayla şenliği (21. yıl).
23–26 TemmuzSalda Gölü Lavanta ve Gül Festivali — Yeşilova'da ikinci kez düzenlenen festival.
Yaz–Sonbaharİlçe şenlikleri: Altınyayla Altın Sipsi Yağlı Pehlivan Güreşleri, Karamanlı Yayla, Ceviz ve Mermer Şenliği, Söğüt Domates ve Kültür Festivali, Anbarcık Yayla Şenlikleri, Kozağaç Göce (Tarhana) Şenliği.
Yıl boyuBurdur Müzesi Uluslararası Karikatür Yarışması — 1986'dan beri "Eski Eser–Müze–İnsan" temasıyla düzenleniyor.
Tarihler Burdur Valiliği'nin 2026 festival takvimi duyurusuna ve Burdur İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü'nün yerel etkinlik listesine dayanır; yıl bazında değişebilir.
Şehrin geçmişinden bugüne uzanan hikayeler, eski fotoğraflar, efsaneler ve kültürel miras. Aşağıdaki filtrelerle dönemlere ve kategorilere göre arşivi keşfedin.
Dönem:
Kaynaklar ve Görsel Hakları
Bu sayfadaki sayılar ve tarihler aşağıdaki kaynaklardan derlendi; fotoğraflar Wikimedia Commons'ta yeniden kullanıma açık lisanslarla yayımlanmış eserlerdir. Bir hata fark ederseniz bize yazın.
Veri kaynakları
Vikipedi — Burdur MüzesiKuruluş (1956/1969), ek bina (2006), eser sayısı, 2008 ödülü, karikatür yarışması
CC BY-SA lisanslı fotoğraflar yeniden boyutlandırılıp webp biçimine dönüştürülmüştür; bu görselleri yeniden kullanırken aynı lisans ve atıf koşulları geçerlidir.
