Ev ve araba alacaklar ; evim sistemi değişiyor.

Tasarruf finansman sistemi, banka kredisi kullanmadan konut, iş yeri veya otomobil sahibi olmak isteyenlerin tercih ettiği finansman yöntemlerinden biri olarak öne çıkıyor. Özellikle yüksek kredi faizleri nedeniyle alternatif finansman yöntemlerine yönelen vatandaşların ilgisi, son dönemde "Evim sistemi" olarak bilinen modele de arttı.

Gündeme gelen yeni düzenleme iddiası ise faizsiz ev ve araba alma sistemine katılan vatandaşları doğrudan ilgilendiriyor. Düzenlemenin hayata geçmesi halinde aynı kişinin yapabileceği aktif sözleşme sayısına ve kullanılabilecek finansman miktarına sınır getirilmesi öngörülüyor.

Evim sistemi nasıl çalışıyor?

Tasarruf finansman şirketleri, müşterinin talep ettiği finansman miktarı üzerinden belirlenen hizmet bedeli karşılığında sisteme katılım sağlıyor.

Mevcut uygulamalarda şirketlere göre sözleşme koşulları değişebilmekle birlikte haberde verilen örnekte 1 milyon TL'lik finansman için yüzde 7 oranında, yani 70 bin TL hizmet bedeli hesaplanıyor. Tapu harcı, ipotek masrafı ve araç devir ücreti gibi yasal giderler ise ayrıca ortaya çıkabiliyor.

Faizsiz araba almak isteyenler nasıl ödeme yapıyor?

Tasarruf finansmanıyla araba almak isteyen bir kişinin ödeme planı peşinatlı veya peşinatsız şekilde düzenlenebiliyor. Haberde verilen örneğe göre 1 milyon TL değerindeki bir otomobil için yüzde 45'e karşılık gelen 450 bin TL'nin belirli bir sürede tamamlanması, teslimat zamanını doğrudan etkileyebiliyor.

Örneğin yüzde 45'lik bölümün ilk 6 aylık süreçte tamamlandığı senaryoda kalan 550 bin TL'lik finansman şirket tarafından karşılanabiliyor. Ancak ödeme ve teslimat koşulları tercih edilen tasarruf finansman şirketine ve imzalanan sözleşmenin şartlarına göre farklılık gösterebiliyor.

1 milyon TL'lik araç için taksitler ne kadar?

1 milyon TL'lik otomobil için tasarruf finansman hesaplaması vade süresine göre önemli ölçüde değişiyor. Haberdeki örnek hesaplamada finansman ana tutarı üzerinden 12 ay vadede aylık yaklaşık 83 bin 333 TL, 24 ay vadede 41 bin 666 TL ödeme ortaya çıkıyor.

Aynı hesaplamada 36 ay vadede aylık yaklaşık 27 bin 777 TL, 48 ay vadede 20 bin 833 TL ve 60 ay vadede 16 bin 666 TL ödeme öngörülüyor. Hizmet bedeli ve diğer giderler dahil edildiğinde toplam maliyetin ayrıca değerlendirilmesi gerekiyor.

Uzun vadede fiyat artışı riski bulunuyor

Peşinatsız tasarruf finansman sistemi uzun vadeli ödeme imkanı sunarken, özellikle yüksek enflasyon dönemlerinde alınmak istenen konut veya otomobilin fiyatındaki değişim önem kazanıyor.

Teslimat tarihinin ileriye bırakılması halinde birikmiş tutarın satın alma gücü azalabilirken, hedeflenen otomobil veya konutun piyasa fiyatı da aynı dönemde yükselebiliyor. Bu nedenle vatandaşların yalnızca aylık taksit miktarına değil, teslimat tarihi ve sözleşmedeki finansman koşullarına da dikkat etmesi gerekiyor.

Yatırılan taksitlere kar payı ödenmiyor

Evim sisteminde biriken para, banka mevduatı veya bazı katılım hesaplarından farklı bir yapıya sahip. Tasarruf finansman şirketine teslimat öncesinde yatırılan taksitler için müşteriye ayrıca kar payı ödemesi yapılmıyor.

Bu nedenle uzun süre sistemde kalan tutarın enflasyon karşısındaki reel değerinin de finansman planı yapılırken hesaba katılması önem taşıyor.

Evim sisteminde kaç sözleşme yapılabilecek?

Gündemdeki iddiaya göre tasarruf finansman şirketlerine yönelik yeni düzenlemenin 1 Ekim 2026'da yürürlüğe girmesi planlanıyor. Ancak düzenleme resmileşene kadar söz konusu tarih ve şartların kesinleşmiş hükümler olarak değerlendirilmemesi gerekiyor.

Öne sürülen yeni kurala göre bir kişi aynı anda en fazla 1 taşıt finansmanı sözleşmesine sahip olabilecek. Böylece aynı kişinin iki veya üç ayrı araç için aktif finansman sözleşmesi yapmasının önüne geçilecek.

Konut ve çatılı iş yeri tarafında da benzer bir sınırlama öngörülüyor. Buna göre aynı kişinin 1 konut veya 1 çatılı iş yeri finansmanı sözleşmesi bulunabilecek. Bir kişinin sahip olabileceği aktif sözleşme sayısı ise toplamda en fazla 2 olacak: 1 taşıt + 1 konut veya iş yeri.

Ev ve araba finansmanına tavan geliyor

Düzenleme iddiasının en dikkat çeken bölümü ise Evim sisteminde finansman limitleri oldu. Yeni kuralların öne sürüldüğü şekliyle yürürlüğe girmesi halinde tasarruf finansmanıyla kullanılabilecek tutarlara üst sınır getirilecek. Buna göre taşıt finansmanının en fazla 6 milyon 250 bin TL, konut veya çatılı iş yeri finansmanının ise en fazla 62 milyon 500 bin TL olması öngörülüyor.

Aynı kişinin sahip olduğu tüm tasarruf finansman sözleşmelerinin toplam tutarının da 62 milyon 500 bin TL'yi aşamayacağı belirtiliyor. Böylece yeni sistemde hem aktif sözleşme sayısı hem de kullanılabilecek toplam finansman miktarı sınırlandırılmış olacak.