MAKÜ’den Hayvancılığa Bilimsel Çözüm: Türkiye’nin ilk İnaktif Orf Aşısı geliştirildi.

Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi (MAKÜ), hayvancılık alanındaki bilimsel çalışmalarına önemli bir başarı daha ekledi. MAKÜ Veteriner Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mehmet Kale öncülüğünde geliştirilen inaktif Orf virüs (ORFV) aşısı, küçükbaş hayvancılığın önemli sorunlarından biri olan Ektima hastalığına karşı yerli bir çözüm olarak öne çıkıyor.

Aşı çalışması Prof. Dr. Mehmet Kale’nin yanı sıra Prof. Dr. Yakup Yıldırım, Prof. Dr. Saime İsmet Gürhan, Dr. Sevinç Kant ve Araştırma Görevlisi Dr. Yakup Sinan Orta tarafından yürütüldü. Üniversite adına patentle koruma altına alınan çalışmanın tanıtımı da MAKÜ Rektörlüğünde gerçekleştirildi.

Ektima Hastalığı Küçükbaş Hayvancılık İçin Önemli Bir Sorun

Halk arasında Ektima olarak bilinen Orf hastalığı, koyun ve keçilerde görülen viral bir hastalık olarak biliniyor. Hastalık özellikle ağız, dudak, diş eti, meme ve deri bölgelerinde lezyonlara neden oluyor.

Özellikle kuzu ve oğlaklarda ağız çevresinde meydana gelen yaralar, yavruların annelerini emmesini zorlaştırabiliyor. Bu durum genç hayvanlarda ciddi sağlık problemlerine, verim kayıplarına ve bazı durumlarda ölümlere yol açabiliyor.

Hastalığın bir diğer önemli özelliği ise zoonotik olması. Yani Orf virüsü enfekte hayvanlardan insanlara da bulaşabiliyor. Bu nedenle hastalık yalnızca hayvan sağlığı açısından değil, yetiştiriciler ve hayvanlarla yakın temas eden kişiler açısından da önem taşıyor.

10 Yıllık Saha Çalışmasının Sonucu

MAKÜ tarafından geliştirilen aşının arkasında kısa süreli bir araştırma değil, yaklaşık 10 yıllık saha çalışması bulunuyor.

Araştırmacılar Batı Akdeniz Bölgesi'nde uzun yıllar boyunca saha taramaları gerçekleştirirken, bölgedeki yaygın Orf virüsü saha suşlarını belirledi. Bunun ardından üç yılı aşkın laboratuvar çalışması yürütülerek belirlenen saha suşları üzerinden aşı geliştirildi.

Deneme hayvanları ve hedef hayvanlar üzerinde gerçekleştirilen uygulamalarda başarılı sonuçlar elde edildiği, geliştirilen teknolojinin güvenilir, etkili ve düşük maliyetli bir yapıya sahip olduğu bildirildi.

Türkiye’nin İlk İnaktif Orf Aşısı

Çalışmanın en dikkat çekici yönlerinden biri aşının inaktif yapıda olması.

MAKÜ'nün açıklamasına göre Türkiye'de Orf virüsüne karşı geliştirilen ilk inaktif aşı olan çalışma, hazırlanış tekniği bakımından dünya çapında da önemli bir bilimsel değer taşıyor. Üniversite, geliştirilen ürünün dünyanın ilk inaktif Orf virüs aşılarından biri olduğunu belirtiyor.

Dünya genelinde Orf hastalığına karşı kullanılan ticari aşıların büyük bölümünün canlı liyofilize aşılardan oluştuğu, inaktif aşı çalışmalarının ise sınırlı olduğu ifade ediliyor.

Patentle Koruma Altına Alındı

Geliştirilen aşının üretim yöntemi için 2023 yılında Türk Patent ve Marka Kurumuna MAKÜ adına başvuru yapıldı.

Patent değerlendirme sürecinin tamamlanmasının ardından buluş ulusal patent belgesi almaya hak kazandı ve 20 yıl süreyle koruma altına alındı.

Bu gelişme, üniversitede yürütülen akademik çalışmaların yalnızca bilimsel yayınlarla sınırlı kalmadığını, doğrudan hayvancılık sektörünün karşı karşıya olduğu problemlere yönelik ürün ve teknolojilere dönüştürülebildiğini de ortaya koyuyor.

Prof. Dr. Mehmet Kale: “Kayıpları Azaltmayı Hedefliyoruz”

Aşının geliştiricisi Prof. Dr. Mehmet Kale, çalışmanın yaklaşık 10 yıllık saha araştırması ve üç yılı aşkın laboratuvar çalışmasının ürünü olduğunu belirterek, temel amaçlarının küçükbaş hayvancılık sektöründe Ektima hastalığının neden olduğu kayıpları azaltmak olduğunu ifade etti.

Kale, geliştirilen inaktif aşıyla hayvanlarda güvenli bir bağışıklık oluşturmayı ve yetiştiricilerin ekonomik kayıplarını azaltmayı hedeflediklerini belirtti.

Aşının üretime kazandırılması ve sahada yaygın olarak kullanılmasına yönelik çalışmaların ise devam ettiği açıklandı.

MAKÜ’nün Hayvancılık Vizyonunun Önemli Bir Örneği

Bu çalışma aynı zamanda MAKÜ'nün hayvancılık alanında ihtisaslaşma misyonunun somut örneklerinden biri olarak dikkat çekiyor.

Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi, hayvancılık alanında ihtisaslaşan üniversite olarak bölgedeki yetiştiricilerin sorunlarına yönelik araştırma ve projeler yürütüyor. Üniversitenin stratejik çalışmalarında da hayvancılık sektörüne yönelik bilimsel araştırmalar, yeni teknolojiler ve uygulanabilir çözümler ön plana çıkıyor.

MAKÜ Veteriner Fakültesi de ulusal ve uluslararası akreditasyonları bulunan, hayvancılık alanındaki araştırma kapasitesiyle üniversitenin ihtisaslaşma misyonunun önemli merkezlerinden biri konumunda bulunuyor.

Üniversitenin hayvancılık alanındaki çalışmaları yalnızca aşı geliştirme ile sınırlı değil. MAKÜ bünyesinde daha önce hayvanlarda ayak ve tırnak yaralarının tedavisine yönelik yerli jel, hayvan hastalıklarına yönelik farklı ürünler ve embriyo teknolojileri üzerine de çalışmalar yürütüldü.

Burdur’dan Türkiye Hayvancılığına Yerli Teknoloji

Türkiye'nin küçükbaş hayvancılık açısından önemli merkezlerinden biri olan Burdur'da faaliyet gösteren MAKÜ'nün Ektima hastalığına yönelik geliştirdiği bu aşı, bölgesel bir ihtiyacın bilimsel araştırmayla çözüme dönüştürülmesi açısından da önem taşıyor.

Yaklaşık 10 yıllık saha araştırmasıyla başlayan sürecin patentli bir teknolojiye dönüşmesi, Burdur'da üretilen akademik bilginin doğrudan hayvancılık sektörüne aktarılması açısından dikkat çekici bir örnek oluşturuyor.

Aşının önümüzdeki süreçte üretime kazandırılması ve sahada yaygın kullanıma sunulmasıyla birlikte, Ektima hastalığının küçükbaş hayvancılık üzerindeki ekonomik etkilerinin azaltılması hedefleniyor.

Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi’nin geliştirdiği Türkiye’nin ilk inaktif Orf virüs aşısı, böylece hem Burdur’un bilimsel üretim kapasitesini hem de yerli veteriner biyoteknolojisinin geldiği noktayı ortaya koyan önemli çalışmalardan biri olarak öne çıkıyor.